1 oktober 2025 - Raymond van der Laan
Ik zou het in februari van dit jaar droog houden. Dat viel nog niet mee zeg. Als ik íets geleerd heb tijdens mijn zelf opgelegde drooglegging is het dit: een voornemen om geen alcohol te drinken is niet voor watjes.
Het leek me wel een goed idee om februari te pakken. Lekker kort maandje, en geen druk van dry january. Gewoon op mijn eigen voorwaarden eens kijken wat een tijdje geen alcohol doet met een mens. Sober curiosity heet dat geloof ik. Maar eigenlijk ging het meteen al mis. Op 1 februari waren we op het afscheidsevenement van Nevel in Nijmegen. En daar ga je niet op een rauw bietensapje zitten kniezen. Dus werd ter plaatse de barlijst helemaal uitgespeeld. De kroegentocht door Nijmegen die er dezelfde avond op volgde was ook te leuk. Vraag me niet meer waar ik geweest ben en wat ik dronk en met wie ik allemaal heb staan ouwehoeren en welke wereldproblemen we hebben opgelost – alles is in een mist, een nevel zo u wilt, van alcoholdamp opgegaan.
De momenten waarop alcohol zich onverbiddelijk op een presenteerblaadje aanbiedt rijgen zich aaneen. Het eerstvolgende weekend nam ik deel aan een heisessie over de plannen rond het magazine van bierconsumentenvereniging PINT. Zonder bier voor mij; ik begrijp ook nog steeds niet helemaal hoe ik dat gedaan heb. Afspreken met vrienden? Ja leuk, maar geen bier dus, hoe dan? Ik denk dat we elkaar niet eens herkennen met een beker appelsap in de handen. En oja, die zakenreis naar Parijs volgende week, waar we op dinsdag met het internationale team uit eten gaan. Bestel ik dan un vin rouge sans alcool, s’il vous plait? Ik zag het niet gebeuren. Alcohol is als zuurstof – het is overal om ons heen en volkomen vanzelfsprekend. Het valt pas op als het er niet is.
Maar toch. Ik deed het. Ik hield stand. Die curiosity was groot genoeg. Na die onstuimige avond in Nijmegen werd het droog. Elke vrijdag, zaterdag en zondag. Op maandag tot en met donderdag drink ik normaal gesproken toch al niet. Was het leuk? Nee. Het was vervelend. Onnodige zelfkastijding. Merkte ik er wat van in positieve zin? Nee. Ik won wel vaker met spelletjes, en wist meer antwoorden als we naar Twee voor Twaalf keken. Maar dat kan ook toeval zijn. Dus: is dit een blijvertje? Nee. Ik zie er het voordeel niet van in.
Ik geloof onmiddellijk dat alcohol slecht is voor je lijf. Ik ga hier dus geen rapporten aanhalen die positieve fysieke effecten van alcohol beloven. Ik heb van die praktijken eerlijk gezegd ook een beetje de buik vol. Het is goedpraten en bagatelliseren. Uit de mêlee van artikelen en nieuwsberichten kun je immers altijd iets halen dat in je straatje van pas komt. Nee, denk nog maar eens aan de gruwelijkste katers die je in je leven gehad hebt en de daarbij behorende aan jezelf gedane ‘ik drink nooit meer’ belofte, die overigens dezelfde dag nog aan gruzelementen ging. Dat miserabele gevoel in je lichaam zegt genoeg.
Maar de vraag is of dat een probleem is.
Onze hersenen bestaan inmiddels voor het grootse deel uit microplastics, we leven op een laag PFAS en dankzij Netflix en consorten stompen we steeds meer af. Ondertussen blijven we zombiematig gekluisterd aan onze schermpjes. Toch maar dat account houden, want ik heb zoveel volgers en likes en wat moet ik zonder die dagelijkse dopamineshotjes. We kúnnen gewoon niet meer zelfstandig denken. Kortom: kapot gaan we toch al.
In dit pre-apocalyptische tijdperk hebben we behoefte aan ontsnapping, troost, verdoving, afleiding. Het is anders gewoon niet vol te houden, lieve mensen. Alcohol biedt dat. Alcohol is onze mentale raketbrandstof. Geef het daarom gewoon toe. Ich bin ein Alkoholiker. Schenk nog een glas in, drink zoveel als je nodig denkt te hebben – zorg er daarbij wel even voor dat je anderen geen leed berokkent – maar stop vooral met jezelf voor de gek te houden. Noem me een watje, maar ik zwicht voor Koning Alcohol. En daar voel ik me prima bij. Het is gewoon leuker mét. Ik zie geen reden om mezelf de lol van C₂H₅OH te onthouden. Wat heb ik aan een langer leven als dat een minder leuk leven is?
En toch. De wereld verandert. De morele wind rond het gebruik van alcohol begint te draaien. Door steeds meer partijen worden we steeds vaker op steeds meer plekken op steeds meer gevaren gewezen. Heeft die nieuwe mores rond het gebruik van alcohol effect op de Nederlandse Biercultuur?
Op die meeting in Parijs sprak ik een collega die al een tijdje in Dubai woont. Ze drinkt er geen druppel alcohol, hoewel ze toch oorspronkelijk uit België komt en best wel een pintje lust. Alcohol is kennelijk een cultuurding. Dubai kent een theecultuur, geen alcoholcultuur. En als je in die cultuur woont en leeft, dan mis je de alcohol ook niet, zei ze. Dan drink je dus thee. In ons deel van de wereld zal alcoholgebruik best invloed ondervinden van hedendaagse opvattingen, maar of de cultuur dan ook wezenlijk zal veranderen zal moeten blijken. Ik denk eerlijk gezegd dat het wel mee zal vallen. Een cultuur die er duizenden jaren over heeft gedaan om te worden wat ie is, zal niet zomaar ophouden te bestaan of radicaal anders worden.
Hoe het ook zal uitpakken, ik hoop op één ding: dat er niet al te krampachtig over wordt gedaan. Door niemand, en zeker niet door de gebruikers. Het is wat het is: een drug. Ga niet ontkennen wat waar is. Strijd niet tegen verandering. Omarm die. Neem die op. Vind een nieuwe plek in een nieuwe wereld. Beste, lieve, Nederlandse Biercultuur: buig mee, pas aan, maar blijf in de kern jezelf, verloochen jezelf niet, en blijf nog duizend jaar bij ons. Blijf ons troosten en bijstaan het ondermaanse te trotseren. We zullen je belonen met onze loyaliteit en levensvreugde. En wie het in z’n hoofd haalt om over alcoholvrij bier te beginnen raad ik aan nog even terug te lezen wat ik er eerder over schreef.
