Facebook Twitter Instagram

Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur

Beknopte samenvatting

Van Einbecker naar bock: de geschiedenis in het kort

Bock of bockbier zou oorspronkelijk uit de Noord-Duitse stad Einbeck stammen, valt vaak te lezen. De naam van het bier zou een verbastering van de naam ‘Einbecker’ zijn in het dialect van München. Dat bier zou in die stad ‘Ainpöckisch’ hebben geheten, vervolgens ‘ein Bock’ en uiteindelijk ‘bock’.

01Einbeck Karte

Het oudste Duitse biervat (ca. 1440), gevonden bij opgravingen in Einbeck; uit eikenhout en met een volume van 400 liter (Stadtmuseum Einbeck).

Hoe ging het echt? In het kort: München brouwde inderdaad ooit het Einbecker bier na, maar dat is verdwenen; het oorspronkelijke bier, uit Einbeck, maar ook de variant die in München ontstond. Bock was een nieuwe biersoort die ervoor in de plaats kwam. De naam herinnert nog aan ‘Einbeck’ en ‘Einbock’, maar het bier zelf absoluut niet meer!

Einbecker, ampokhisch, Einbock, Ainbock

Einbecker bier was in de Middeleeuwen erg geliefd én duur. Maarten Luther was een liefhebber. Oorspronkelijk was het een goudgeel, bovengistend, hoppig zomerbier, gebrouwen uit 2/3 gerstemout en 1/3 tarwemout.

De hertog van München liet het vanaf 1614 ook in zijn eigen stad brouwen. Daar veranderde het eerst langzaam van karakter. Van zomerbier werd het een voorjaarsbier, gedronken in de maand mei. In München brouwde men het ook minder hoppig en in de 18e eeuw werd het bruin van kleur. Onduidelijk is of er nog tarwemout voor werd gebruikt.

En de naam? Die werd eerst ‘ampokhisch’ of ‘anpokhisch’, vervolgens ‘Einbock’ en uiteindelijk ‘Ainbock’.

01Einbeck Karte

Bock in plaats van Ainbock

Begin 19e eeuw verdween deze biersoort. In Beieren schakelden brouwers toen snel en grootschalig over op ondergisting. Daarbij ontstond in München ook een nieuw bier: bock. Het was lichtbruin, gebrouwen uit 100% gerstemout, zacht van smaak en zwaar. Dit kwam jaarlijks op 1 mei in roulatie, in plaats van Ainbock.

Bock stamt dus niet uit Einbeck maar uit München. Alleen de naam bock herinnert nog aan de verbastering van 'Einbecker'. De twee biersoorten verschilden ook van elkaar als dag en nacht: bovengistend versus ondergistend, geel versus lichtbruin, tarwebier versus gerstebier, zomerbier versus meibier, hoppig en dorstlessend versus zacht en zwaar. Er was nog één overeenkomst: bock was net als het vroegere Einbecker een sterk bier.

Bock in Nederland

In 1843 werd bock voor het eerst in Nederland geïmporteerd. Later kwamen er ook Nederlandse versies. De Amstelbrouwerij bracht in april 1872 voor het eerst haar bock op de markt. Dat is lang het oudste nog bestaande Nederlandse bier geweest.

Bock was is in Nederland aanvankelijk een winterbier en is dat lange tijd gebleven. Het is nog maar relatief kort het herfstbier zoals we dat nu kennen.

01Einbeck Karte

-- Adverteerders --

© 2017-2022 Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur