Bier is liefde. En tradities.
1 februari 2026 - Mariëlle Cobussen.
In februari zijn er altijd wat traditionele zekerheden. De eerste is dat de lingeriewinkels vol hangen met mooie rode setjes omdat Valentijnsdag nabij is. Is er een link met bier? Nou ja, veel bijzondere of grote liefdes beginnen met bier, niet met een blaadje sla. Onlangs bekende bierberoemdheid Rick Kempen dat nog in ons aller Beer Geeks, na een oproep om bijzondere liefdesverhalen te delen. En persoonlijk moet ik toegeven dat er voor mij een volledig subjectieve reden is, om een altijd durend zwak te hebben voor Iers bier.
Een andere februarizekerheid is dat het carnaval in Brabant, Limburg en het Zuid-Gelderse Rivierenland op losbarsten staat. Met carnaval is er nog een link met bier, anders dan het voor de hand liggende “het wordt dan veel gedronken”. Carnaval kent inmiddels mooie nieuwe biertradities. Er wordt in Nederlandse bierkringen weleens gemopperd dat Nederland geen oude biertradities meer heeft. Ik waag dat ondanks het vooral innovatieve karakter van onze brouwers en de enorme tradities van de buurlanden toch te betwijfelen.
Schuttersfeesten in het Oosten en Zuiden van Nederland bewijzen anders. Als de houten vogel van de paal wordt geschoten, is het eerste wat de nieuwe schutterskoningin of -koning moet ondergaan, op de schouders genomen te worden voor de vlaggenhulde. Daarna dienen alle aanwezigen direct van bier te worden voorzien voor een gelukwens. Op een gemiddeld schuttersfeest zijn dat al gauw honderden mensen. Ook de “Bielemannen” die in het Oosten en Zuiden bij kermissen houtblokken doormidden moeten hakken onder een, naar Oud-Germaanse traditie met groene dennen versierde, ereboog, worden direct nadat het houtblok met een grote bijl is gekliefd, geplengd met bier.
Uit mijn eigen familiehistorie ken ik het gezegde: “Hooi op de tas, bier in de kan”. Ofwel: als het hooi is binnengehaald, opgetast (gestapeld) op de wagen en daarna op de hooimijt, is het tijd voor een gezamenlijk bier. Een boer die de buren en knechten geen bier gaf, kon de jaren daarna niet meer oogsten. En als bij de kersenpluk in de Maas en Waalse hoogstamgaarden een dubbele kers werd geplukt, moest de plukker na het middageten iedereen van bier voorzien. Deze week zag ik nog een mooie Nederlandse biertraditie binnen onze krijgsmacht. Prinses Amalia werd bevorderd tot de rang van korporaal. Zij kreeg haar nieuwe epauletten op de schouders en daarover werd flink wat Hertog Jan Bier uitgegoten. Onze toekomstige koningin werd met bier en zonder onderscheid des persoons, zoals traditie is binnen Defensie, ingewijd in haar nieuwe rang. En daarna overgoten met moederliefde. Hoe mooi.
Terug naar carnaval en de nieuwere biertradities. Hier in De Liemers (de streek tussen Rijn en IJssel, richting de Duitse grens) is het inmiddels traditie om een lokale brouwer, De Brouwerick, carnavalsbier te laten brouwen. De 11e fles wordt tijdens carnaval voor een hoge prijs bij openbaar opbod verkocht voor een goed doel. Deze speciale bieren, die worden verkocht in mooie 0.75 literflessen, dragen namen die verbinden met de betreffende prins carnaval. Niet bedoeld om tijdens carnaval te drinken, al zal dat ook gebeuren, maar om de bijzondere gebeurtenis van de verkiezing van de prins carnaval te markeren. Mooi om te zien dat ook hier de tradities vernieuwd worden; zowel in mijn geboortedorp als in mijn huidige woonregio zijn er dit jaar voor het eerst prinsessen carnaval. In Oeteldonk (Den Bosch) wordt door Brouwerij D'n Draok een speciaal pilsbier gebrouwen en in Ossenkoppenstad (Oss) brouwt Muifelbrouwerij dit jaar voor het eerst het Osse Pilske. Deze pilsbieren zijn wel bedoeld om tijdens carnaval te drinken. Persoonlijk vind ik het interessant om al die verschillende speciaal gebrouwen carnavalsbieren in een mooie bierproeverij nog eens met elkaar te vergelijken. Wellicht kunnen we een landelijke competitie organiseren met de jaarlijkse verkiezing van het beste carnavalsbier?
Prinses Linda de 1e van Boemelburcht (Zevenaar), met "Ut Blonde Griethtje". Zij is namens haar eigen carnavalsvereniging De Griethtjetreejers verkozen tot stadsprinses. Het bier is een zwaar blond van 7%, uitgebracht in gelimiteerde editie en gebrouwen door De Brouwerick uit Oud-Zevenaar (foto: Boemelburcht).
En ja, met carnaval vloeit behalve het bier ook de liefde. Menige relatie is begonnen met een eerste zoen tijdens carnaval. Ik moet eerlijk toegeven dat mijn oorspronkelijke onderwerp voor dit schrijfsel een broodje bieraap verhaal was over het thema de liefde en bier. Want ook dat is een traditie in bierland, verhalen aandikken en met dichterlijke vrijheid maken tot wat ik een broodje bieraap noem. Bij het openen van een van mijn favoriete bieren, de quadrupel Handdruk van Breugem Bier uit Amsterdam, vertelde ik graag een mooi liefdesverhaal over dit bier. Inmiddels dacht ik dat het bijna te mooi was om waar te zijn. Dus ging ik bij de brouwerij zelf op onderzoek uit. Ik werd aangenaam verrast: ik had al die tijd gelukkig iets waars verteld.
Er was eens een dolverliefde brouwer, die niet kon ophouden te denken aan een Zuid-Amerikaanse schone. Om haar een liefdesode in bier te brengen, bedacht hij een verwarmende quadrupel, waarin hij Zuid-Amerikaans hardhout, Palo Santo en een exotisch pittig kruidenmengsel, Garam Masala, verwerkte. Als je je neus in dit bier steekt, ruik je een prachtige geur van hout. Het hardhout en de kruiden hebben een symboliek die ik hier aan de fantasie van de lezer laat. Maar naast deze symboliek is Palo Santo hout ook omgeven door tradities. Het mag niet uit de Zuid-Amerikaanse bossen gekapt worden, maar alleen geraapt als het een aanzienlijke leeftijd heeft en gerijpt is. In deze quadrupel geeft zowel het hout als het kruidenmengsel van onder andere koriander, komijn, kardemom, kaneel en kruidnagels een unieke en verwarmende smaak, die het uitermate geschikt maken voor spannende bier-spijscombinaties. Liefde gaat ook altijd een beetje door de maag. De liefdesode van de brouwer werkte. De dame en hij zijn tot op de dag van vandaag gelukkig getrouwd.
Bier is dus liefde. Bij een aantal bierwinkels zag ik speciale Valentijns pakketten klaar staan om al dat met liefde gebrouwen bier ook aan de vrouw en de man te brengen. Leuk om te spelen met namen van bieren en brouwerijen. Zoals Mannenliefde, de innovatieve Nederlandse saison van de Amsterdamse Oedipus Brewing, met pittige Szechuan pepertjes en citroengras. De brouwers hebben met dit bier expliciet proberen uit te dragen dat bier bedoeld is voor iedereen, los van de stereotypering van drinkende mannen waar de biermarketing zich eerder nog wel eens aan schuldig maakte. Deze saison heeft met haar bijzondere frisse, droge en kruidige smaak inmiddels de traditionele Belgische klassieker van Dupont als standaardvoorbeeld van deze bierstijl uit het lesprogramma van de StiBON biersommeliers opleiding verdrongen. Of voor Valentijnsdag de Love Bomb van de Utrechtse brouwerij vandeStreek Bier, met als slogan: "Geen oorlog, maar liefde en hop voor iedereen"! Kan geen kwaad in deze tijden van geopolitiek gedoe.
Nieuwe tradities in bierland ontstaan niet alleen rond carnaval. De jaarlijkse fondsenwerving voor de Stichting ALS door een aantal enthousiaste Beer Geeks die in hun creativiteit hun weerga niet kennen, is inmiddels ook een vaste traditie. Zo is bier nog een andere mooie vorm van liefde: naastenliefde. Dit jaar mocht ik aanwezig zijn op de brouwdag bij Baxbier in Groningen. Maar liefst 80 brouwers uit heel Nederland verenigden zich rondom de imposante ketels van Bax om het bier voor 2026 te maken. Dit keer een mooie grape ale, een bier met druivenmost, gedryhopt met Nelson Sauvin hoppen. Geen zwaar bewaarbier, want wie de ziekte ALS heeft, heeft geen tijd om bier te bewaren. Een prachtige dag, overgoten met bier, liefde en het besef dat het leven eindig is.
Groepsfoto gezamenlijke brouwdag deelnemende brouwers en sponsoren bij brouwerij Baxbier Groningen (foto: Victor Krijt).
Of je nu Valentijnsdag gaat vieren met een rood lingeriesetje en een mooie saison in het glas. Of carnaval met bier in een - helaas ook traditionele plastic - beker, met verbroederend gezang en gehos. Ik wens je een liefdevolle februarimaand. Genieten, eindelijk verlost van Dry January. Voor de één een weinig geliefde traditie die na Kerst opduikt in onze media. En voor de ander een voor de gezondheid hoognodige vorm van zelfliefde. Geniet. Uiteindelijk gaat het bij bier, de liefde en tradities allemaal om hetzelfde: aandacht en het simpele geluk van samen zijn. En o ja, ik ga na mijn eigen carnaval ook nadenken over een mooier, inclusiever woord voor het hiervoor opgeschreven “verbroedering”. Verbierliefdering en verbiering kloppen beide niet. Maar zeggen het voor mij wel.
Met liefdevolle dank aan diegenen die mij inspireerden.
